Όταν γύρισε στην Αγγλία το 1931, ξεκίνησε να καταγράφει με τον φακό του τον Αγγλικό τρόπο ζωής. Την αστική τάξη με τους υπηρέτες και τους μπάτλερ, αλλά και την εργατική τάξη με τα φτωχικά σπίτια στα προάστεια και την σκληρότητα που βίωναν την ζωή τους. Κατέγραψε επίσης τους βομβαρδισμούς του β’ παγκόσμιου πολέμου και τις επιπτώσεις του στην Βρετανία. Η δουλειά του ξεχώρισε, και μέχρι τη δεκαετία του ’50 ο Brandt απαθανάτισε με μοναδικό τρόπο τις συνθήκες εργασίας των ανθρακωρύχων, των εργατών, κάνοντας φωτογραφικές σειρές ντοκουμέντα για μεγάλα φωτογραφικά περιοδικά της εποχής.

Λίγο μετά το τέλος του πολέμου, ο Brandt απομακρύνθηκε σιγά σιγά από το φωτορεπορτάζ και τη φωτογραφία δρόμου, και ξεκίνησε να τραβάει φωτογραφίες πιο πειραματικές, τοπίων και γυμνών, για τα οποία κιόλας έχει μείνει στην ιστορία.

Τα γυμνά του, τραβηγμένα με ευρυγώνιο φακό τον οποίο εμπνεύστηκε από την ταινία «Πολίτης Κέιν» του Όρσον Γουέλς, του έδωσαν τη δυνατότητα να παραμορφώνει το σώμα και να το αντιμετωπίζει περισσότερο σαν φόρμα σχημάτων και καμπυλών μέρος μιας συνολικότερης σύνθεσης με το φόντο, το φως και τα πολύ έντονα κοντράστ του, παρά σαν «πρωταγωνιστή». Ήταν αυτά που του έδωσαν και την παγκόσμια αναγνώριση του σαν καλλιτέχνη δημιουργού.

Η γνώση του γυναικείου γυμνού ήταν από τότε ένα θέμα ορόσημο για κάθε φωτογράφου, και η δημιουργική χρήση της σκιάς και των φακών που έδινε ένα δραματικό, σουρεαλιστικό τόνο στα έργα του, καθιέρωσε τον τρόπο που οι μετάπειτα φωτογράφοι θα αντιμετωπίσουν το γυμνό όσο κανένας άλλος δημιουργός.

Ο Brandt λάτρευε τις γυναίκες ως θέμα φωτογράφησης και ανάμεσα στα μοντέλα του ήταν η Lyons Nippy, ένα εξαιρετικά όμορφο και δοτικό πλάσμα, καθώς και η Alice Pratt, μια ολοκληρωτικά κυριαρχική μπαργούμαν και σερβιτόρα. Σε σύγκριση με τη δουλειά προγενέστερων φωτογράφων γυμνού, τα έργα του Brandt είναι περισσότερο λεπτομερή και παρεισφρητικά, ενώ αγγίζουν ανησυχητικά και επικίνδυνα τα αποδεκτά κοινωνικά πλαίσια και στερεότυπα της εποχής του.

Είχε πει πως: «Μια καλή φωτογραφία γυμνού, μπορεί να είναι ερωτική, αλλά σίγουρα όχι συναισθηματική ή πορνογραφική.»

Δεν εντυπωσίαζαν μόνο τα υπαρκτά πράγματα που απεικόνιζε ο Brandt , αλλά κι αυτά που απουσίαζαν από τις φωτογραφίες του. Οι απουσίες και τα κενά, φαίνεται, ήταν το μυστικό του, αφού μέσω αυτών πλαισίωνε τα θέματά του και τα έκανε να μοιάζουν πιο επιβλητικά. Έπρεπε παρ’ όλα αυτά, να φτάσει η μέρα που θα γίνει φωτογράφος γυμνού, για να γίνει επιτέλους γνωστός. Οι εκπληκτικές φωτογραφίσεις γυμνού που έκανε θεωρήθηκαν, και όχι άδικα, ως ένα σημάδι σημαντικής καλλιτεχνικής υπεροχής.

«Αντί να φωτογραφίζω αυτό που έβλεπα, φωτογράφιζα αυτό που έβλεπε η κάμερα. Η εμπλοκή μου ήταν η ελάχιστη δυνατή, και έτσι ο φακός παρήγαγε εικόνες και σχήματα που δεν είχα ποτέ ξαναδεί, ξαναπαρατηρήσει» λέει.

Το έργο του Brandt ποίκιλε όχι τόσο επειδή άλλαζε κατεύθυνση κατά βούληση, όσο λόγω της τεράστιας ποικιλίας στα αγαπημένα του αντικείμενα, τα οποία επιθυμούσε να δει και να αντιληφθεί σε βάθος. Ως φωτογράφος ασχολείτο με ασυνήθιστα και ετερόκλητα, αλλά επίκαιρα θέματα. Δεν θα ήταν όμως απόλυτα σωστό να πει κανείς ότι βρισκόταν απλώς στο έλεος της οργιαστικής φαντασίας και μνήμης του. Πίσω από τον καλπασμό της φαντασίας του υπήρχε μια τριπολικότητα που περιελάμβανε τη φυγή, την εγκατάλειψη και το αρχέγονο ένστικτο.

«Είναι κομμάτι της δουλειάς του φωτογράφου, το να βλέπει πιο έντονα από τους περισσότερους ανθρώπους. Πρέπει να έχει και να μπορέσει να κρατήσει μέσα του κάτι από την δεκτικότητα του παιδιού που βλέπει τον κόσμο για πρώτη φορά, ή του ταξιδιώτη που μπαίνει σε μια άγνωστη σε αυτόν χώρα».

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι υπάρχει κάτι ανήσυχο στη σύνθεση των τοπίων και τις αρχιτεκτονικές συνθέσεις του Brandt. Είναι δελεαστικό να κοιτάς φωτογραφικές συνθέσεις του που περιέχουν πετρόχτιστους τοίχους, πολλοί μάλιστα από τους οποίους έχουν κροπαριστεί και ξαναδημοσιευθεί με επιτυχία ως αυτοτελείς εικόνες. Πολλές από τις φωτογραφίες του είναι συντεθειμένες με περίεργο τρόπο και συχνά περιέχουν έναν ασύμμετρο άξονα, με το κυρίως θέμα να βρίσκεται μπροστά.

«Η φωτογραφία δεν είναι ένα άθλημα. Δεν έχει κανόνες. Όλα πρέπει να τολμούνται και να δοκιμάζονται.» … «Δεν ήξερα από την αρχή τι είναι αυτό που θέλω να φωτογραφίζω. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό για έναν φωτογράφο να το ανακαλύπει, γιατί αν δεν βρει τι είναι αυτό που τον εξιτάρει, τι είναι αυτό που τον παρακινεί και τον κάνει να θέλει να ανταποκριθεί συναισθηματικά, δεν θα μπορέσει να φτάσει στο απόγειο της δουλειάς του.»

Ήταν μια εντελώς τυχαία στιγμή, είδα την μητέρα μου να βγαίνει απο το μπάνιο και της ζήτησα να ποζάρει…Εκείνη δέχτηκε αμέσως γεγονός που με ξάφνιασε και εμένα. Αργότερα κοιτώντας τη φωτογραφία σκέφτηκα πως λίγες στιγμές βλέπουμε τη μητέρα μας γυμνή. Το ασφαλές μας κέλυφος πριν έρθουμε στον κόσμο…Το δέσιμο είναι πολύ μεγάλο…

Αν έδινα ένα πρόχειρο τίτλο στο έργο σου θα ήταν αυτό που κάποτε είπες, μη μένεις στη σάρκα. Ο περισσότερος κόσμος εκεί θα μείνει. Συνάντησες αντιδράσεις από γνωστούς ή και αγνώστους στην όλη σου προσπάθεια;

Οι περισσότεροι μένουν μόνο στη σάρκα…Δεν συνάντησα αντιδράσεις από φίλους…Μόνο ενόχληση από αγνώστους για το ποιος η ποια είναι στις φωτογραφίες.

Η αλήθεια γυμνή λοιπόν. Ποια είναι η εσωτερική και η εξωτερική σου προετοιμασία για μια λήψη; Πώς οπτικοποιείς αυτό που θέλεις να πεις;

Η εσωτερική προετοιμασία ξεκινάει από την αφορμή που θέλω να κάνω μια φωτογράφιση…συνήθως περνάει λίγος καιρός από την ιδέα στην υλοποίηση οπότε η αφορμή έχει καταλαγιάσει κάπως…Η εξωτερική προετοιμασία θα γίνει λίγο αυστηρά ώστε να βγεί αυτό που θέλω..Τίποτα σχεδόν δεν είναι αυθόρμητο η τυχαίο.

Αγγίζεις τη μοναξιά, αγκαλιάζεις το κενό, θρηνείς, κρύβεσαι και παίρνεις εμβρυακή στάση. Ξέρω ότι έχεις ασχοληθεί με την ζωγραφική, είναι εμφανές στις φόρμες σου. Τι σε τράβηξε τελικά στη φωτογραφία;

Αυτό βγαίνει όντως γιατί τις περισσότερες φορές που φωτογραφίζω δεν υπάρχει πολύ καλή ψυχολογία..Οπότε βγαίνει αυτό και στις εικόνες. Στη φωτογραφία με τράβηξε η γρήγορη υλοποίηση του έργου και η αριθμητική υπεροχή σε σχέση με την ζωγραφική.

Ο μέσος instagrammer θέλει κάτι όμορφο και εύπεπτο ενώ εσύ φωτογραφίζεις με πάθος και ωμότητα. Τι είναι αυτό που σε οδηγεί εκεί;

Οι περισσότεροι στα σόσιαλ δημιουργούν μια ψευδαίσθηση…Έναν κόσμο που θα ήθελαν να ζούν…Γι’αυτό και τα τόσα χρώματα, φίλτρα κτλ. Μπορεί να έγινε και σαν μια μορφή αντιδρασης όλη αυτή η ωμότητα…Ή και πρόκλησης…

To φόντο σου είναι οι τέσσερις τοίχοι που μας φυλακίζουν, προσφάτως δοκίμασες και την ταράτσα. Θα πήγαινες και παραέξω;

Θα πήγαινα…Αλλά η ασφάλεια των τοίχων μας βολεύει…

 

Το έργο σου είναι κυρίως ασπρόμαυρο. Τι σου προσφέρει παραπάνω σε σχέση με το έγχρωμο;

Το χρώμα δίνει πολλές πληροφορίες…Επίσης επηρεάζει και την ψυχολογία…Οπότε με το ασπρόμαυρο κρατάς ας πούμε τον θεατή σε μια μέση κατάσταση πριν δεί καλύτερα το έργο ή τη φωτογραφία. Πιστεύω επίσης οτι το γυμνό σώμα με χρώμα πολλές φορές φαίνεται φτηνό, γι’αυτό και αισθητικά το προτιμώ.

 

Θα έλεγα ότι προσεγγίζεις την boudoir photography με ένα φιλμ νουάρ τρόπο. Ποιες είναι οι επιρροές σου, έχεις αγαπημένους φωτογράφους ή ακόμα και εικαστικούς καλλιτέχνες;

Οι επιρροές μου είναι από πολλά και διαφορετικά πράγματα…Αρχιτεκτονική, παλιές ταινίες και φυσικά καλλιτέχνες…Οι αγαπημένοι μου φωτογράφοι είναι οι Helmut Newton και ο Man Ray, και από ζωγράφους ο Γιάννης Μόραλης και ο Francis Bacon.

---

Το profile του Νεβιντιόν στο Instagram https://www.instagram.com/nevidion/

Η συνέντευξη δόθηκε στις 19.10.2016

Μιλάς για τέλειες φόρμες σώματος. Γιατί το γυμνό πρέπει να σηματοδοτείται από ωραίο σώμα; Έχουν υπάρξει φωτογράφοι, που μέσω του γυμνού χωρίς να δίνουν σημασία στην ωραιότητα του σώματος, αλλά χρησιμοποιώντας μόνο τη φόρμα του σώματος, έχουν αναδείξει άλλα πράγματα π.χ. το ξεγύμνωμα μιας ψυχής, τη μοναξιά (Bill Brandt) ή ακόμα και την απόλυτη θανατηφόρα απαισιοδοξία (Petersen)
Συμφωνώ με αυτή την οπτική. Είναι αλήθεια ότι προτιμώ να αποτυπώσω με την κάμερα ένα “γήινο” καθημερινό σώμα από ότι ένα μοντέλο με τέλειες αναλογίες. Οι καλλιτέχνες που ανέφερες, κατάφεραν να δείξουν μια άλλη πραγματικότητα μέσα από το γυμνό και όχι το σώμα αυτό καθαυτό. Πιστεύω ότι αυτό είναι και το ζητούμενο στην καλλιτεχνική φωτογραφία. Να αναδείξει κάνεις μια πραγματικότητα πέρα από το προφανές που δεν φαίνεται πάντα στην “πρώτη ανάγνωση”.

Πώς ξεκίνησες το φωτογραφικό σου ταξίδι;
Εραστής της τέχνης (ερασιτέχνης) της φωτογραφίας από τα εφηβικά χρόνια, ξεκίνησα να αποτυπώνω εικόνες με μια απλή κάμερα με φιλμ κασέτα. Αργότερα με μια SLR με φιλμ τα πράγματα έγιναν λίγο πιο σοβαρά και έπειτα ήρθαν οι μικρές ψηφιακές και τα κινητά που έδιναν ευκαιρίες για περισσότερα κλικ σε περισσότερα μέρη και δυνατότητα για πειραματισμούς. Τότε ήταν που αποφάσισα να πάρω και μαθήματα καλλιτεχνικής φωτογραφίας, στα οποία αφομοιώνοντας τους βασικούς κανόνες αλλά και βλέποντας εκατοντάδες εικόνες σημαντικών πρωτεργατών της φωτογραφίας κυρίως από το πρώτο μισό του περασμένου αιώνα, διευρύνθηκε πολύ η ματιά και οι ορίζοντες μου. Βέβαια τα περιθώρια εξέλιξης και βελτίωσης θεωρώ ότι είναι μεγάλα ακόμα για μένα.

Ξεκινάς από τουριστική φωτογραφία, κυνηγάς το αστικό τοπίο πολλά πορτραίτα, και … τελευταία βλέπω παλεύεις την εφαρμοσμένη φωτογραφία ή κάνω λάθος; Τι σε τραβά περισσότερο στα κλικ σου;
Καλώς ή κακώς δεν ειδικεύομαι σε κάποιο τομέα συγκεκριμένα. Αν και θεωρώ τον εαυτό μου περισσότερο ανθρωποκεντρικό, μου αρέσει πολύ να κάνω φωτογραφίες με ανθρώπους άλλοτε κάτω από σκηνοθετικές οδηγίες αλλά κυρίως αυθόρμητες, οι εικόνες που μου κεντρίζουν το ενδιαφέρον και προσπαθώ να αποτυπώσω δεν είναι σε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία. Άλλωστε, όπως δεν πιστεύω σε κατηγοριοποιήσεις και ετικέτες στην Τέχνη αλλά και γενικότερα στην ζωή, θεωρώ ότι και στην φωτογραφία ο δημιουργός μπορεί να δώσει το κάτι παραπάνω ακόμα και σε project κατά παραγγελία όπως συμβαίνει στην εφαρμοσμένη φωτογραφία (είναι αλήθεια πως πειραματίζομαι και εκεί τελευταία).

Υπάρχουν φωτογραφικές επιρροές και πώς λειτουργούν στα κλικ σου;
Όπως σχεδόν όλοι οι Φωτογράφοι στην πορεία του χρόνου, έτσι και εγώ ασυναίσθητα ακολουθώ τα καλλιτεχνικά μονοπάτια που χάραξαν οι πρωτοπόροι της Φωτογραφίας. Αν και η Τέχνη είναι κυρίως υποκειμενική, το έργο που άφησαν πίσω έχει γίνει σημείο αναφοράς και δεν αμφισβητείται. Θα σου πω όμως ότι έχω ιδιαίτερη αδυναμία και σε αρκετούς Έλληνες φωτογράφους μεταξύ των οποίων ο Μπαλάφας, ο Χαρισιάδης, ο Ζαχαρίας Στέλλας κ.λπ., που κάνοντας Τέχνη, άφησαν παράλληλα ανεκτίμητα ντοκουμέντα για την Ιστορία του τόπου και την καθημερινή ζωή άλλων εποχών. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν “ζηλεύω” και θαυμάζω και σύγχρονες εικόνες που έχουν δημιουργήσει άνθρωποι που είτε ασχολούνται επαγγελματικά με το θέμα Φωτογραφία είτε όχι.

Η επεξεργασία των εικόνων σου πώς γίνεται;
Θεωρώ ότι μια ελαφριά μορφή επεξεργασίας συμπληρώνει την στιγμή της λήψης και είναι αναπόσπαστο μέρος της τελικής εικόνας. ‘Άλλωστε και πριν την ψηφιακή, οι φωτογράφοι έκαναν επεξεργασία στον σκοτεινό θάλαμο. Οι επεμβάσεις που κάνω στο Photoshop αφορούν κυρίως στον φωτισμό και στις σκιές. Δεν μου αρέσουν οι μεγάλες αλλαγές στο θέμα όπως πρόσθεση ή αφαίρεση πραγμάτων που αλλάζουν την αρχική εικόνα. Υπάρχουν photoshop artists που το κάνουν αυτό και άλλα πολλά με εξαιρετικά αποτελέσματα, απλώς εμένα δεν είναι το στυλ μου. Άλλη χρήση του photoshop για μένα είναι η μετατροπή σε ασπρόμαυρο. Οι λήψεις μου είναι πάντα έγχρωμες. Για κάποιες ξέρω από εκείνη την στιγμή ότι θα γίνουν ασπρόμαυρες ενώ για άλλες αποφασίζω κατά την επεξεργασία αν τους ταιριάζει καλύτερα το χρώμα ή όχι. Σε κάθε περίπτωση δεν θεωρώ ότι το ασπρόμαυρο είναι περισσότερο καλλιτεχνικό από το χρώμα. Και οι δυο τεχνικές μπορούν να απογειώσουν μια ήδη καλή εικόνα.

Γυρνάς πίσω; Βλέπεις παλιές σου φωτο; Τις «λογοκρίνεις»;
Όχι τόσο συχνά όσο θα ήθελα αλλά ναι το κάνω. Όταν βλέπεις μετά από καιρό κάποια πράγματα κρίνεις με άλλο μάτι το αποτέλεσμα και καταλαβαίνεις τα λάθη που έκανες. Δεν είναι τυχαίο που υπάρχουν και εκείνοι που προτείνουν να υπάρχει ακόμα και μια χρονική απόσταση από την στιγμή της λήψης ως την στιγμή της επεξεργασίας.

Τι επιδιώκεις φωτογραφίζοντας;
Όπως όλες οι Τέχνες, είναι και η Φωτογραφία μια μορφή έκφρασης. Ιδανικά, θα ήθελα οι εικόνες μου να αφηγούνται μια μικρή ιστορία ή έστω να δίνουν μια πληροφορία για την στιγμή χωρίς να χρειάζονται λέξεις. Δεν ξέρω αν το πετυχαίνω πάντα αλλά αυτός είναι ο απώτερος σκοπός μου.

Το profile του Ιπποκράτη στο Instagram https://www.instagram.com/hippocratesb και στο fb: https://www.facebook.com/profile.php?id=100006648704788&fref=ts

Η συνέντευξη δόθηκε στις 06/06/2016