Για τα παιδιά

Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου
είναι οι γιοι και οι κόρες
της λαχτάρας της Ζωής για Ζωή.
Δημιουργούνται μέσα από εσένα,
αλλά όχι από εσένα.
Και αν και βρίσκονται μαζί σου, δεν σου ανήκουν
Μπορείς να τους δώσεις την αγάπη σου,
αλλά όχι τις σκέψεις σου.
Αφού ιδέες έχουν δικές τους
Μπορείς να προσπαθήσεις
να τους μοιάσεις αλλά μη γυρέψεις να τα κάνεις σαν εσένα.
Αφού οι ψυχές τους κατοικούν στο σπίτι του αύριο
που εσύ δεν πρόκειται να επισκεφτείς ούτε στα όνειρα σου.
[…]
Μπορείς να δίνεις μια στέγη στο σώμα τους,
αλλά όχι και στις ψυχές τους.
(Χαλίλ Γκιμπράν)

Όταν έστω και ένα μόνο παιδί στερείται τα δικαιώματά του, τότε ακυρώνεται η έννοια “δικαιώματα του ανθρώπου”.

(Αντώνης Σαμαράκης)

To photologio.gr ζήτησε από φίλους φωτογράφους να αφιερώσουν μια φωτογραφία τους για την ημέρα αυτή και εμείς με τη σειρά μας σας τις προσφέρουμε σαν μια προσπάθεια ένωσης των φωνών μας για την καταπάτηση των δικαιωμάτων και την προστασία των παιδιών όλου του κόσμου.

Η Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα του Παιδιού εορτάζεται κάθε χρόνο στις 20 Νοεμβρίου, με αφορμή την επέτειο υιοθέτησης από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, το 1989, της Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού αποτελεί το πλέον αποδεκτό κείμενο για τα ανθρώπινα δικαιώματα παγκοσμίως. Την έχουν επικυρώσει όλα τα κράτη του κόσμου, εκτός των ΗΠΑ και της Σομαλίας (η Ελλάδα την επικύρωσε στις 2 Δεκεμβρίου 1992 με τον νόμο 2101), και τα 54 άρθρα της καλύπτουν όλα τα δικαιώματα των παιδιών που χωρίζονται σε 4 τομείς: Δικαιώματα Επιβίωσης, Ανάπτυξης, Προστασίας και Δικαιώματα Συμμετοχής.

Τα παιδιά θέλουν παπούτσια
τα παιδιά θέλουν ψωμί
θέλουνε και φάρμακα
δούλεψε και συ.

Γέλα κλαίγε κι όλο λέγε
το παιδί: ζωή.
Τίποτ’ άλλο, Ζωή.
Ζύμωνε στη σκάφη
πρώτο σου ζυμάρι, πρώτο σου ψωμί
ένα καλυβάκι μια μικρούλα αυλή
για το παιδί.

Ζύμωνε το χώμα
με το δάκρυ δάκρυ
φτιάξε ένα χωμάτινο πουλί
να πετάει τη νύχτα
και να κελαηδεί
για το παιδί.

Τούτη είναι η ζωή μας
τούτο το μεγάλο, τίποτ’ άλλο
γέλα κλάψε, πες ό,τι θες
Το παιδί ζωή: ζωή
τίποτ’ άλλο!

(Γ. Ρίτσος)

Το παιδί της μεγάλωσε. Έκλεισε σήμερα
τα έξι του χρόνια. Το χτένισε όμορφα.
Δε θα ‘χει πια ανάγκη. Περνά και το βλέπει.
Στη γωνιά της πλατείας στέκει σαν άντρας.
Απ’ τα πέντε κουτιά σπίρτα έχει κιόλας
πουλήσει τα τέσσερα. – Παίζει ο χειμώνας
στα δέκα του δάχτυλα. Έγινε νύχτα.
Κοιτάζει η μητέρα του δεξιά της, ζερβά της, απάνω και κάτω.
Σκοτάδι …

«Ας μπορούσε ανάβοντας το παιδί μου ένα σπίρτο
να φωτίσει τον κόσμο.

(Νικηφόρος Βρεττάκος)

19 Μαρτίου 2018, Πολυχώρος Αθηναΐς (Athinais Cultural Center)

Ανοικτή συζήτηση με θέμα: “Το Κοινωνικό πρόσωπο του Έλληνα φωτογράφου”

Το photologio.gr στην πρώτη του ανοικτή συζήτηση με θέμα: “Το Κοινωνικό πρόσωπο του Έλληνα φωτογράφου”
Συμπαραστάτες και συνομιλητές: Γιώργος Δεπόλλας, Πέτρος Γιαννακούρης, Μάρω Κουρή, Βασίλης Μαθιουδάκης, Μιχάλης Παππάς, Ορέστης Σεφέρογλου, Στέλιος Παπαρδέλας, Βασίλης Νίκας.
Τους ευχαριστούμε για αυτή την τιμή.

Ευχαριστούμε θερμά τον Παναγιώτη Τριπαρόλη για τη βιντεοσκόπηση της συζήτησης.

Το πρώτο μέρος της συζήτησης με τις εισηγήσεις των καλεσμένων:

Το δεύτερο μέρος και η ανοιχτή συζήτηση με το κοινό:

Συμπαραστάτες σ’ αυτή τη συζήτηση όπου θα μιλήσουν και θα μας συστήσουν την προσέγγισή τους και τη δική τους ματιά σε ιδιαίτερες ομάδες ανθρώπων οι φωτογράφοι: Πέτρος Γιαννακούρης, Γεώργιος Δεπόλλας, Μάρω Κουρή,  Βασίλης Μαθιουδάκης, Στέλιος Παπαρδέλας,  Μιχάλης Παππάς,  και Ορέστης Σεφέρογλου.

Τους ευχαριστούμε όλους δημόσια για την αποδοχή της πρόσκλησής μας στην προσπάθειά μας να ανιχνεύσουμε το πραγματικό κι ευαίσθητο πρόσωπο του Έλληνα φωτογράφου πάνω σε καθημερινές στιγμές και σκηνές που τα τελευταία χρόνια έχουμε βιώσει με την προσφυγική κρίση. 

Info:
Στον ίδιο χώρο της «Αθηναΐδας» (Καστοριάς 34-36), που θα διεξαχθεί η ανοικτή συζήτηση διεξάγεται παράλληλα και η έκθεση “Τα παιδιά της Ριτσώνας”, όπου προσφυγόπουλα από τη Συρία στάθηκαν πηγή φωτογραφικής έμπνευσης του Βασίλη Νίκα, μιας έκθεσης που ξεκίνησε το ταξίδι της από τη Θήβα στις αρχές του καλοκαιριού του 2017, συνεχίστηκε στη Χαλκίδα και τώρα βρίσκει τη θέση από 16.3 έως 22.3.2018 στον πολυχώρο της Αθηναΐδας. Το photologio.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της ως άνω έκθεσης.

Είσαι ένας φωτογράφος που θαυμάζω εδώ και καιρό και σε παρακολουθώ. Ταξίδια πολλά στον κόσμο. Αφρική, Λατινική Αμερική, Ασία. Ταξίδια κυρίως σε χώρες που οι Δυτικοί τις αποκαλούν «τριτοκοσμικές». Κι ενώ θα περίμενε κανείς να πέσεις με τα μούτρα πάνω στη μιζέρια, στη φτώχια, εσύ κλικάρεις τη χαρά της ζωής που πηγάζει από ένα ζεστό βλέμμα κάποιου ηλικιωμένου ή από ένα παιδικό χαμόγελο. Τι σε τραβά Στέλιο σε όλο αυτό το παιχνίδισμα;
Γενικά πάντα ήμουν ένας θετικός άνθρωπος. Αυτόματα εστιάζω προς τα θετικά της ζωής. Πηγαίνοντας σε τέτοιες χώρες ήξερα τι εικόνες μπορώ να βρω. Έτσι κι αλλιώς οι εικόνες φτώχιας είναι καλά αποτυπωμένες στα μυαλά μας. Αυτό που δεν ήξερα ήταν αν υπήρχε και η άλλη πλευρά. Με χαρά διαπίστωσα ότι ο άνθρωπος προσαρμόζεται και ψάχνει την ευτυχία ακόμα και όταν ζει στις χειρότερες δυνατές συνθήκες και αυτό είναι κάτι που με τραβάει και μου δίνει ελπίδα.

Με τι κριτήρια αποφασίζεις και σχεδιάζεις το κάθε σου ταξίδι;
Λειτουργώ πολύ αυθόρμητα στην επιλογή μου. Ένα κομμάτι που θα ακούσω, ένα βιβλίο, κάτι μικρό θα με εξιτάρει και θα το αποφασίσω. Πλέον μπορώ με χαρά να πω ότι έχω επισκεφτεί όλες εκείνες τις χώρες που είχα δίψα να δω και πλέον “ζυγίζω” τον προορισμό μου λίγο πιο πολύ. Σίγουρα θέλω να με τραβάει η κουλτούρα της εκάστοτε χώρας. Είναι το νούμερο 1 κριτήριο μέχρι τώρα.

Ενώ ταξιδεύεις πολύ, σπάνια θα δω ένα γεωγραφικό τοπίο από σένα. Εστιάζεις πάντα στον άνθρωπο και το περιβάλλον του. Ανθρωποκεντρικός φωτογράφος θα έλεγα;
Για μένα η φωτογραφία είναι μια εξερεύνηση. Κάθε πρότζεκτ που κάνω είναι σαν να διάβασα δέκα βιβλία. Μαθαίνω τόσα πολλά εισχωρώντας σε ένα καινούριο κόσμο.
Πρώτος μου στόχος λοιπόν είναι να μάθω τον άνθρωπο ώστε να μπορώ να καταλαβαίνω το είδος μας. Παρατηρώ και φωτογραφίζω τον άνθρωπο για να γίνω καλύτερος άνθρωπος. Όταν και αν νιώσω καλά με αυτό θα περάσω στην φύση και ίσως στα ζώα.

Θα τολμήσω να σε χαρακτηρίσω ως Steve Mc Curry της Ελλάδας. Έχεις επηρεασμούς από αυτόν; Από ποιους φωτογράφους έχεις επηρεασθεί;
Μην τολμήσεις! Έχω επηρεαστεί ξεκάθαρα. Ο Steve McCurry με έκανε να ταξιδέψω -πριν καν ξεκινήσω τα ταξίδια μου- μέσα από της εικόνες του και με ενέπνευσε απίστευτα. Βλέπω πολύ φωτογραφία αλλά σίγουρα ξεκίνησα βλέποντας Bresson, Kertesz, Winogrand, Robert Frank κτλ. Είναι από τα πιο σημαντικά πράγματα στην φωτογραφία να βλέπεις άλλους φωτογράφους.

Σπάνια θα δούμε από σένα φωτογραφία ασπρόμαυρη. Μάλλον θα το θέσω αλλιώς: Οι φωτογραφίες σου από Αφρική και Ασία έχουν χρώμα. Από Ευρώπη (Παρίσι, Βαρκελώνη, Ιρλανδία, Αγγλία) είναι ασπρόμαυρες. Με ποιο σκεπτικό επιλέγεις το χρώμα Στέλιο;
Πάντα λέω ότι εκεί που υπάρχει χρώμα θέλω να το χρησιμοποιώ. Καταλήγω να σκέφτομαι ότι ίσως είναι και υποσυνείδητη διαδικασία. Η ζωή στον δυτικό πολιτισμό δεν έχει πια “χρώμα”. Είναι μονότονη. Στην Αφρική, στη Λατινική Αμερική, ο κόσμος ακόμα ζει, χορεύει, τραγουδάει, γελάει.

Για κάποιον που ξέρει ή έχει διαβάσει για σένα, θα μπορούσε να συνδυάσει το χρώμα των φωτογραφιών σου με τη δύναμη ζωής που πηγάζει από μέσα σου. Όμως εγώ θεωρώ πως η ίδια η φωτογραφία είναι πηγή της δύναμής σου. Πώς ξεκίνησες με τη φωτογραφική διαδικασία;
Ξεκίνησε σχεδόν τυχαία. Πάντα μου άρεσε να τραβάω φωτογραφίες αλλά μόνο και μόνο σαν πράξη, δεν είχαν μια ξεχωριστή ματιά. Κάποια στιγμή είδα της φωτογραφίες μιας φίλης, που είχαν σύνθεση, θέμα, ωραία χρώματα και οπτική γωνία και τότε ήξερα ότι θέλω πολύ να κάνω κάτι τέτοιο. Τα υπόλοιπα είναι διαδικαστικά. Πάντως έχουν περάσει σχεδόν 15 χρόνια από τότε που το συνειδητοποίησα και ακόμα νιώθω το ίδιο χαρούμενος όταν τραβάω μια φωτογραφία που μου αρέσει.

O Στυλιανός Παπαρδέλας είναι ένας νέος άνθρωπος και παρακολουθεί τα γεγονότα με τη δική του κριτική ματιά π.χ. «Anamoni» ένα project σου πάνω στο προσφυγικό θέμα. Δεν το πιάνεις από τα μαλλιά, δεν το στραγγαλιζεις όπως κάνουν οι περισσότεροι φωτορεπόρτερς. Δεν είσαι ωμός. Δίνεις μια άλλη διάσταση σχεδόν ονειρική … υπάρχουν εικόνες σου που θυμίζουν άλλοτε σκηνές από κινηματογράφο του Bella Tar κι άλλοτε σκηνές από ταινίες του Αγγελόπουλου. Τι είναι αυτό που σε προκαλεί και σε ερεθίζει να φωτογραφίσεις με αυτό τον τρόπο;
Νομίζω ότι αυτό γίνεται αυθόρμητα. Η φωτογραφία για μένα είναι μια διαδικασία πια αναπόσπαστη από την ζωή μου. Δεν είναι απλά δουλειά. Έφυγα να πάω στην Λέσβο, στην Ειδομένη, στην Ιορδανία για να δω, να καταλάβω τι συμβαίνει. Ήθελα να σκεφτώ για μένα σαν άνθρωπος και φυσιολογικά/ αυτόματα τράβηξα και φωτογραφίες. Δεν τράβηξα για να δείξω κάτι σε κάποιον ούτε για να ενημερώσω τον κόσμο για το τι γίνεται. Έτσι κι αλλιώς το έκαναν πολύ καλά πολλοί συνάδελφοι. Εγώ απλά φωτογραφίζοντας, εξέφραζα απορίες και σκέψεις.

Ως φωτογράφος και με αυτό το δύσκολο είδος της φωτογραφίας, με το οποίο καταπιάνεσαι, πού απευθύνεσαι εμπορικά;
Σχεδόν πουθενά πλέον. Αυτό το είδος φωτογραφίας δεν πληρώνει και ίσως δεν πλήρωνε και ποτέ. Για μένα είναι τροφή για την ψυχή μου, γνώση, περιπέτεια, διασκέδαση. Πληρώνω και για να μπορώ να κάνω αυτή την φωτογραφία. Και η αλήθεια είναι ότι δεν θα ήθελα να απευθύνεται εμπορικά. Οτιδήποτε παίρνει εμπορική διάσταση χάνει την γνησιότητα και την δύναμή του. Σκοπός γίνεται το κέρδος και κάπως έτσι διαλύονται όλα.

Τι μέλλον βλέπεις στη φωτογραφία Στέλιο; Θέλω να πω κινείται κάτι ενδιαφέρον; Από τη μια οι φωτογράφοι του Κύκλου, από την άλλη του Φωτογραφικού Κέντρου, από άλλη γωνία η ΕΦΕ, από άλλη γωνία οι Θεσσαλονικείς φωτογράφοι. Κινήματα διάφορα, στυλ φωτογραφικά για χάρη εντυπωσιασμού (τις περισσότερες φορές), απόψεις αντικρουόμενες, συνισταμένη σχεδόν καμία. Πού νιώθεις να πηγαίνει το πράγμα;
Να σου πω την αλήθεια δεν ασχολούμαι πολύ με αυτά. Όπως σε όλα, υπάρχουν κλίκες και έμενα η κλίκα δεν μου αρέσει. Χαίρομαι πολύ να γνωρίζω φωτογράφους και να κάνουμε συζητήσεις αλλά βλέπω τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά και σαν άνθρωπο, όχι σαν κάποιον που μπορεί να προωθήσει την δουλειά μου ή να μου προσφέρει κάτι. Γενικά υπάρχει πολύ ανταγωνισμός και όχι με την καλή έννοια. Στην Ελλάδα κοιτάμε πως ο ένας θα “φάει” τον άλλο αντί να δουλεύουμε όλοι μαζί για την φωτογραφία και την τέχνη. Όσο για την φωτογραφία, πάει μπροστά όπως όλα. Διαφορετικές απόψεις, ματιές και μόδες. Υπάρχει πολυφωνία και αυτό είναι καλό.

Info: Το profile του Στέλιου Παπαρδέλα στο instagram:  stylianospapardelas  , στο FB: Stylianos Papardelas  και το web site του είναι: http://www.stylianospapardelas.com/